วันก่อนผมได้มีโอกาสอ่านหนังสือเรื่อง "ยอกอักษร ย้อนความคิด เล่ม 1" ของ นพพร ประชากุล เจอบทความหนึ่งในหนังสือ ซึ่งน่าสนใจทีเดียว หุหุหุ บทความดังกล่าว คือ "ภาพลักษณ์ของชายกับความคาดหมายของหญิง : บทเรียนจากหัวเลี้ยวของวรรณกรรมไทย" กร้ากกก...

ในบทความเขาบอกว่า จากการสำรวจวรรณกรรมไทยสมัยรัชกาลที่ 5- 7 มีการเปลี่ยนแปลงของภาพลักษณ์ของชายไทยในวรรณกรรม จากภาพของคนสบายๆ ชอบเที่ยว ไปไหนได้เมียที่นั่น เปลี่ยนเป็น ภาพของคนเคร่งขรึม อยู่กับที่ และรักเดียวใจเดียว ผู้เขียนท่านบอกว่า ปรากฏการณ์นี้เป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการทำไทยให้เป็นอารยะ โดยรับแบบแผนขนบของตะวันตกเข้ามาในชีวิตประจำวัน จาก"นิยาย"กลายเป็น"นวนิยาย" (ผมเองก็เพิ่งจะถึงบางอ้อ กับคำว่า "นวนิยาย" ก็ตรงนี้หล่ะครับ;) เริ่มจากแปล แล้วก็เอามาเขียนเลียนแบบ แต่แนวนวนิยายของตะวันตกที่เลือกเอามาเขียนตามตอนนั้น เป็นแนวรักพาฝัน กับแนวสะเทือนอารมณ์

ซึ่งผู้เขียนท่านสรุปว่า มันทำให้เกิดความลักลั่นระหว่างภาพลักษณ์ในนิยาย กับพื้นฐานวัฒนธรรมในชีวิตจริง และยังบอกอีกว่า ความลักลั่นดังกล่าวนั้น เป็นที่มาของความทุกข์ระทมของหญิงไทยบางส่วนมาแล้วไม่รู้กี่รุ่นต่อกี่รุ่น... ฮาาาาาาา...

บทความกล่าวต่อไปว่า ภาพลักษณ์ของชาย ในนิยายไทยยุคเก่า เช่น ขุนช้าง ขุนแผน พระอภัยมณี และเรื่องจักรๆวงศ์ๆ เป็นคนไม่คิดมาก ไม่ยึดติดกับสิ่งใด (ยกเว้นของวิเศษประจำตัว) และที่ว่าเจ้าชู้นั้น ก็มักเกิดจากสถานการณ์มันบังคับบบ...(เอิ้กๆ) เช่น ถูกล่อลวง(พระลอ) อุ้มสมไม่รู้เรื่อง(สมุทรโฆษก) จนถึงถูกขืนใจ (พระอภัย) (ฮาฮาา) อารมณ์ชั่ววูบ(พี่แก้วกับน้องแก้ว) เพื่อผลประโยชน์(พี่แก้วกับน้องบัวคลี่) หรือกรณีชอบกันเองทั้ง 2 ฝ่ายก็มีอยู่เยอะ ทั้งๆที่ฝ่ายหญิงก็รู้ว่าฝ่ายชายมีเมียอยู่เยอะ (เอิ้กๆ)

ผู้เขียนบทความ ท่านก็บอกออกตัวว่า ไม่ได้เหมาเอาว่าต้องเป็นแบบนั้นจริงๆทั้งหมด แต่ท่านบอกว่า อัตลักษณ์ของชายไทยที่ผ่านสื่อวรรณกรรมนั้นๆ มีโครงสร้างทางสังคมและวัฒนธรรมที่รองรับอยู่อย่างสอดคล้องกัน สาวๆที่อ่านหรือฟังเรื่องแบบนี้อยู่ทุกวัน ก็ย่อมพอที่จะคาดหวังว่า ต่อไปเธอจะต้องไปเจอผู้ชายแบบใด จะได้เตรียมตัวเตรียมใจรับมือ ฮาฮาาา สรุป คือ "ผู้ชายเจ้าชู้ ขี้อ้อน ไม่ค่อยอยู่ติดบ้าน และไม่ค่อยรับผิดชอบ" นี่แหละ ที่อาจเป็นแบบในอุดมคติ ซึ่งสาวไทยสมัยก่อนเคยฝันหา...^-^

แต่เมื่อพวกเธอ หันมาเสพนวนิยายรักพาฝัน อันลอกเลียนแบบมาจากวรรณกรรมวิกตอเรียนของยุโรป อะไรจะเกิดขึ้นกับพวกเธอ

นวนิยายรักพาฝัน เป็นวรรณกรรมที่เสื่อมสภาพมาจากวรรณกรรมโรแมนติกที่เฟื่องฟูในต้น ค.ศ.19 จากเดิมที่มุ่งเน้นอารมณ์ความรู้สึกของปัจเจกบุคคล เพื่อต่อต้านเหตุผลและกฏเกณฑ์ทางสังคม กลายเป็นลดทอนพลังสร้างสรรค์ ใช้สูตรสำเร็จง่ายๆ และผลิตซ้ำกันดาษดื่นในช่วงกลางค.ศ.19 เช่น กรณีของแนวโรมานซ์ ซึ่งเป็น เรื่องรักหวานซึ้งตรึงใจ ที่มีอุปสรรคจากความต่างฐานะ มีการแทรกนางอิจฉาเข้ามาคอยรังควาญ เพื่อเปิดโอกาสให้มีบทพ่อแง่แม่งอนอยู่ประปราย แต่สุดท้ายก็ลงเอยด้วยดีเสมอ (คุ้นๆมะ..หุหุ)

ในยุคที่สยามกำลังมุ่งสู่ความอารยะ นวนิยายรักพาฝัน ก็เริ่มแทรกซึมทีละน้อย ไปพร้อมกับกระบวนการแบ่งแยกวรรณกรรมสำหรับผู้อ่านหญิงกับวรรณกรรมสำหรับผู้อ่านชายออกจากกัน จนถึงสมัยจอมพลป. นวนิยายของ บุษยมาศ ทมยันตรี ชูวงศ์ ฉายะจินดา ฯลฯ ได้กลายมาเป็นสิ่งผูกขาดการอ่านของสาวไทยชั้นสูงและกลาง (และกระจายถึงชั้นล่างด้วยกระบวนการปรับเป็นละครโทรทัศน์ในปัจจุบัน)

ภาพลักษณ์ใหม่ของผู้ชายในฝันมาแล้วววว ...

"สุภาพบุรุษผู้หยิ่งทะนง แต่อ่อนไหวต่อสุภาพสตรี และรักเดียวใจเดียวอย่างมั่นคง" (กร้ากกก รักนะแต่ไม่แสดงออก เอิ้กๆ) แต่ผู้เขียนบทความบอกว่า ปัญหาสำคัญที่เกิดขึ้น คือ ชายไทยส่วนใหญ่เขาไม่อ่านนวนิยายแนวนี้อ่ะดิ บทความบอกว่าชายไทยยังคงสืบทอดแบบแผนของวรรณกรรมไทยยุคเก่าอยู่ แต่เปลี่ยนรูปให้เป็นสมัยใหม่ เช่น นวนิยายของ ประชา พูนวิวัฒน์ (ผมไม่เคยอ่านอ่ะ หาหนังสือยากเน้อ) หรือหาอ่านจากวรรณกรรมไทยไม่ได้ก็หันไปพึ่งนิยายจีนกำลังภายในของโกวเล้ง (ชายเอเชียเหมือนกันเข้าใจกัน ฮาฮาาา ไม่ต้องมาทำเกร็งเก็บกดด้วยศีลธรรมแบบคริสต์ศาสนา)

ฝ่ายใดถูกทำให้เสียเปรียบแบบแยบยล...ฮิ้ววว..

บทความท่านว่าต่อว่า สาวไทยสมัยใหม่(บทความนี้เขียนปี พ.ศ. 2542 นะ) ได้รับการการติดอาวุธให้ผจญโลกอย่างผิดพลาดในเชิงเพศทัศน์(บทความว่านะ) เมื่อเสพวรรณกรรมที่มิได้เกิดมาในบริบททางวัฒนธรรมที่สอดคล้องกัน สาวไทยก็เกิดความคาดหวังที่คลาดเคลื่อน และในความสัมพันธ์กับเพศตรงข้าม ส่วนหนึ่งจึงต้องผิดหวังชอกช้ำระกำใจ เมื่อเผชิญกับพฤติกรรมทางวัฒนธรรมของฝ่ายชายที่ไม่เป็นไปตามแบบในอุดมคติ (บรรดาคุณชายทั้งหลายแหล่ เอิ้กๆ) เมื่อเจ็บช้ำ ก็มีเพลงแบบชอบโดนทรมานมาปลอบใจ "ฆ่าฉันฆ่าฉันให้ตายดีกว่าาาา" หรือ " ช้ำสุดช้ำ แต่ก็ทนกล่ำกลืน"

สรุปท้าย ผู้เขียนท่านบอกว่า ความคลาดเคลื่อนนี้มันทำให้เกิดปัญหาสังคมได้ แล้วท่านยังแนะต่อว่า สาวๆควรเลิกดูละครหลังข่าวค่ำแล้วหันไปดูละครเช้าวันเสาร์-อาทิตย์บ้าง ชีวิตคุณอาจดีขึ้น(ผมไม่เกี่ยวนะ พิมพ์ตามบทความอ่ะ) และอย่าลืมอ่าน มาดามโบวารี ของ กุสตาฟ โฟลแบรต์ ด้วย
ความเห็นผมนะ : ผมว่า สาวไทยสมัยนี้ ส่วนใหญ่เขาพ้นล้ำบทความนี้ไปแล้วอ่ะ เพราะสมัยนี้มีสื่อทางเลือกใหม่ๆเยอะแยะมากมาย สื่อใหม่ๆ อินเทอร์เน็ต นิยายฝรั่งแนวใหม่ๆ ละครเกาหลี ละครฝรั่ง แม้ละครไทยก็ปรับแล้ว เอานิยายเก่ามาทำเป็นละครใหม่ เขาก็ตีความใหม่ (แต่ก็ยังมิวายคงรูปเดิมไว้ เห่อๆ และสาวๆบางคนก็อาจจะยังอยากได้แบบเก่าอยู่ด้วยอ่ะ..ฮาฮาา)

แม้แต่ละครจักรๆวงศ์ๆที่ผู้เขียนแนะให้ดู ทุกวันนี้มันก็ไม่ใช่แบบเดิมแล้วอ่ะ (บทความนี้ 10 ปี ละเน้อ)ผมว่าไอ้ความลักลั่น ที่เสนอว่าเป็นบ่อเกิดของปัญหาหน่ะ คำถาม คือ ชายไทยสมัยนี้ ปรับตัวเข้าหาความคลาดเคลื่อนนั้นกันบ้างหรือเปล่า อ่านอะไร ดูอะไรกัน รึยังอนุรักษ์ความเป็นพี่แผนพระอภัยกันอยู่ เห่อๆ(ผมก็ชายไทยนะ รับมาทั้งหมดที่กล่าวมานั่นหล่ะ) แล้วสาวไทยเข้าใจ ความคลาดเคลื่อนที่เกิดขึ้นเหล่านี้บ้างไหม เห่อๆ ถึงบทความนี้ออกจะไม่ทันยุคอยู่บ้าง(ในความเห็นผมนะ) แต่ก็ทำให้ผมตะหงิดๆกับคำถามอมตะของสาวๆและปรากฏการณ์ต่างๆในยุคนี้ อาทิ "ทำไมฉันมักชอบแต่ผู้ชายเลวๆ" ,"ฉันรักผัวเขา", "ผัวฝรั่งดีกว่า" บลาๆๆ...

มาถึงจุดนี้..ผมเดาไม่ถูกแล้วหล่ะว่าแบบไหน คือ ชายในฝันของสาวไทยสมัย 52 รึจะเป็นแบบ"เจ้าชายเกิบแดง" รึเปล่าก็ไม่รู้ ฮาฮาาา

ในยุคสมัยที่ข้อมูลทะลักเช่นทุกวันนี้ ความจริงมีหลายแง่มุมเหลือเกิน เยส โน โอเค คงยากที่จะจำแนก (ปัญญาไม่ถึงด้วยอ่ะ..เอิ้กๆ) บางตำราเขาว่า การเสนอความเชื่อมโยงในแง่มุมต่างๆ อาจเป็นอีกหนทางที่จะทำให้เราเข้าใจยุคสมัย กระผมไม่เข้าใจเรื่องแบบนั้นหรอก จึงขอแถจบเพียงเท่านี้ เอวัง...รักนะจุ๊บบๆ..ฮาาาาา...